ÖZÜRLÜLER İÇİN VERGİ İNDİRİMİ UYGULAMASI

 

            Sakatlık indirimi uygulaması, özürlü vatandaşların, içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine katkıda bulunmak ve özürlüler ile özürlü olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek amacıyla özürlü ücretlilerin gelir vergisi matrahlarının hesaplanmasında dikkate alınan bir uygulamadır.

 

            SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK OLANLAR

 

            -Özürlü hizmet erbabı,

 

            -Bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan hizmet erbabı,

 

            -Özürlü serbest meslek erbabı,

 

            -Bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı,

 

            -Basit usulde vergilendirilen özürlülerin sadece kendisi,

 

            SAKATLIK İNDİRİMİ İÇİN BAŞVURULACAK MAKAMLAR

 

            -İllerde; Defterdarlık Gelir Müdürlüğü, (İstanbul için; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir ve Kurumlar Vergileri Müdürlüğü; ayrıca, Silivri ve Çatalca Vergi Daireleri Müdürlükleri)

 

            -Bağımsız vergi dairesi bulunan ilçelerde; Vergi Dairesi Müdürlüğü,

 

            -Diğer ilçelerde; Malmüdürlükleri.

 

            SAKATLIK İNDİRİMİ İÇİN GEREKLİ BELGELER

 

            Özürlü Hizmet Erbabı İçin:

 

            -Dilekçe (Dilekçe örneği ekte yer almaktadır.)

 

            -3 Adet Fotoğraf (Sağlık Kurulu Raporunun aslı olanlardan 1 adet fotoğraf istenmektedir. Yönetmeliğe uygun rapor örneği ekte yer almaktadır.)

 

            -Çalıştığı işyerinden alınacak hizmet erbabı olduğunu gösterir belge,

 

            -Nüfus cüzdanı fotokopisi,

 

            -Sağlık karnesi fotokopisi.

 

            Hizmet Erbabının Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişilerin Müracaatlarında;

 

            -Dilekçe (Dilekçe örneği ekte yer almaktadır.)

 

            -Bakmakla yükümlü kişinin ve özürlü kişilerin nüfus cüzdanı ile özürlü kişilerin sağlık karnesi fotokopileri,

 

            -Özürlüye ait 3 adet fotoğraf, (Sağlık Kurulu Raporunun aslı olanlardan 1 adet fotoğraf istenmektedir. Yönetmeliğe uygun rapor örneği ekte yer almaktadır.),

 

            -Hizmet erbabının kendisine ait 1 adet fotoğraf,

 

            -Çalıştığı işyerinden alınacak hizmet erbabı olduğunu gösterir belge,

 

            -Özürlü kişiye bakmakla yükümlü olduğunu gösteren belge, (İşyerinden alınacaktır.) (İbrazı halinde, sağlık karnesinin fotokopisi yeterli bulunmaktadır.)

 

            Özürlü Serbest Meslek Erbabı İçin:

 

            -Dilekçe, (Dilekçe örneği ekte yer almaktadır.)

 

            -Vergi kimlik numarasını gösteren belge,

 

            -Nüfus cüzdanı örneği,

 

            -Özürlüye ait 3 adet fotoğraf, (Sağlık Kurulu Raporunun aslı olanlardan 1 adet fotoğraf istenmektedir. Yönetmeliğe uygun rapor örneği ekte yer almaktadır.)

 

            Serbest Meslek Erbabının Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişiler İçin:

 

            -Dilekçe, (Dilekçe örneği ekte yer almaktadır.)

 

            -Serbest meslek erbabının vergi kimlik numarasını gösteren belge,

 

            -Bakmakla yükümlü kişinin ve özürlü kişilerin nüfus cüzdanı ile sağlık karnesi fotokopileri,

 

            -Özürlüye ait 3 adet fotoğraf, (Sağlık Kurulu Raporunun aslı olanlardan 1 adet fotoğraf istenmektedir. Yönetmeliğe uygun rapor örneği ekte yer almaktadır.),

 

            -Serbest meslek erbabının kendisine ait 1 adet fotoğraf,

 

            -Özürlü kişiye bakmakla yükümlü olduğunu gösteren belge

 

            Sakatlık İndiriminden Yararlanma Hakkına Sahip Basit Usulde Vergilendirilen Özürlüler İçin:

 

            -Dilekçe, (Dilekçe örneği ekte yer almaktadır.)

 

            -Vergi kimlik numarasını gösteren belge,

 

            -Nüfus cüzdanı örneği,

 

            -3 adet fotoğraf, (Sağlık Kurulu Raporunun aslı olanlardan 1 adet fotoğraf istenmektedir. Yönetmeliğe uygun rapor örneği ekte yer almaktadır.)

 

            MALİYE BAKANLIĞI’NCA YAPILACAK İŞLEMLER

 

            Defterdarlık Gelir Müdürlükleri (İstanbul için; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir ve Kurumlar Vergileri Müdürlüğü, Silivri ve Çatalca Vergi Dairesi Müdürlükleri), Vergi Dairesi Müdürlükleri ve Malmüdürlükleri kendilerine başvuran özürlüleri, yetkili sağlık kurulundan en yakınına sevk edeceklerdir. (Bakanlıkça tespit edilen hastanelerden herhangi birine sevk talebinde bulunulabilir.)

 

            Yetkili sağlık kuruluşu tarafından verilecek raporlar ilgili müdürlüklerce Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nda oluşturulan Merkez Sağlık Kuruluna gönderilecektir.

 

            Merkez Sağlık Kurulu, sağlık kuruluşları tarafından düzenlenen raporları inceleyerek, başvuru sahibinin çalışma gücünün ne kadarını kaybettiğine karar vererek, sakatlık dereceleri belli olanlara ilişkin raporlar, ücretlilerde işverenine, diğerlerinde kendilerine verilmek üzere ilgili Defterdarlığa gönderecektir.

 

            İlgili Defterdarlıklar, raporlarda belirlenen derecelere göre hizmet erbabının sakatlık indiriminden yararlandırılmaları gerektiğini, çalıştıkları kurumlara ve kurumlarının bağlı olduğu vergi dairelerine yazıyla bildirecektir.

 

            Kalıcı hastalık veya özürler için raporun bir defa verilmesi yeterlidir. Ancak, özür durumunun değişmesi halinde, rapor ve buna bağlı çalışma gücü kaybı oranı yeniden belirlenir.

 

            SAKATLIK İNDİRİMİ UYGULAMASI

 

            Özürlü Hizmet Erbabı ile Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişi Bulunan Hizmet Erbabında Uygulama :

 

            Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulunca tespit edilen çalışma gücü kayıp oranının asgari;

 

            - % 80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece,

 

            - % 60’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece,

 

            -% 40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı üçüncü derece,

 

sakat sayılmakta ve 2010 yılı için;

 

            -Birinci derece sakatlar için,     680YTL,

 

            -İkinci derece sakatlar için,      330 YTL,

 

            -Üçüncü derece sakatlar için,   160 YTL

 

            olarak hesaplanan sakatlık indirimi, çalışanın ücret matrahından indirilmektedir.

 

sakat sayılmakta ve 2009 yılı için;

 

            -Birinci derece sakatlar için,     670YTL,

 

            -İkinci derece sakatlar için,      330 YTL,

 

            -Üçüncü derece sakatlar için,   160 YTL

 

            olarak hesaplanan sakatlık indirimi, çalışanın ücret matrahından indirilmektedir.

 

sakat sayılmakta ve 2008 yılı için;

 

            -Birinci derece sakatlar için,     600YTL,

 

            -İkinci derece sakatlar için,      300 YTL,

 

            -Üçüncü derece sakatlar için,   150 YTL

 

            olarak hesaplanan sakatlık indirimi, çalışanın ücret matrahından indirilmektedir.

2007 yılı için;

            -Birinci derece sakatlar için,     530 YTL,

 

            -İkinci derece sakatlar için,      265 YTL,

 

            -Üçüncü derece sakatlar için,   133 YTL

 

            olarak hesaplanan sakatlık indirimi, çalışanın ücret matrahından indirilmektedir.

 

            Sakatlık indiriminden yararlanacak birden fazla kişinin bulunması halinde, bu rakamlar, her biri için ayrı ayrı belirlenerek, indirim uygulanmasında toplu olarak dikkate alınacaktır.

 

            Bu şekilde hesaplanan sakatlık indiriminin aylık tutarının hizmet erbabının aylık tevkifat matrahından indirilmesi gerekmektedir.

 

            Özürlü Serbest Meslek Erbabı İle Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişi Bulunan Serbest Meslek Erbabında ve Basit Usulde Vergilendirilenlerde Uygulama :

 

            Sakatlık indirimi yıllık tutarı, serbest meslek erbabının beyan edeceği serbest meslek kazancından düşülecektir. İndirimden yararlanma hakkına sahip basit usulde vergilendirilen özürlülere uygulanacak sakatlık indiriminin yıllık tutarı ise, vergi tarhına esas kazançlarından indirilecektir.

 

            Sakatlık indiriminden, basit usulde vergilendirilen özürlülerin sadece kendileri yararlanacaktır. Bunun dışında bakmakla yükümlü oldukları kişiler nedeniyle, sakatlık indiriminden yararlanılamayacaktır.

 

            İndirim, beyan edilecek serbest meslek kazancı ve basit usulde vergilenen kazanç tutarı ile sınırlı olup, kazancın yetersiz olması halinde sonraki yıla devredilmeyecektir.

 

            SAKATLIK İNDİRİMİ UYGULAMASINDA BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLMA TABİRİ VE BU DURUMUN BELGELENDİRİLMESİ

 

            Özürlü kişinin tabi olduğu çalışma mevzuatı veya bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumunun mevzuatına göre bakmakla yükümlü olduğu anne, baba, eş ve yaş sınırlaması olmaksızın çocukları anlaşılacaktır. Bu sayılanların dışındaki kişiler (kardeşler gibi), sakatlık indiriminden yararlanamayacaktır.

 

            Bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan;

 

            -Hizmet erbabı, çalıştığı işyerinden veya duruma göre kayıtlı olduğu sosyal güvenlik kuruluşundan aldığı özürlü kişiye ait sağlık karnesinin kimlik bilgilerini içeren sahifelerinin bir örneğini,

 

            -Serbest meslek erbabı, kayıtlı olduğu sosyal güvenlik kuruluşundan aldığı özürlü kişiye ait sağlık karnesinin kimlik bilgilerini içeren sahifelerinin bir örneğini,

 

            -Ayrıca, boşanma halinde, mahkeme kararı ile tayin edilen velayet kararının bir örneğini,

 

            bakmakla yükümlü olduğuna dair belge olarak ilgili müdürlüklere verecektir.

 

            ÖZÜRLÜLERDE KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI

 

            5378 sayılı Kanunun 32’nci maddesiyle 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17’nci maddesinin 4/s bendine eklenen ve 07.07.2005 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren hükme göre, özürlüler, eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programlarını satın alırken katma değer vergisi ödemeyeceklerdir.

 

            Sadece özürlülerin iş ve toplumsal hayata katılımını artıracak, özürlünün günlük yaşamının daha kolay ve verimli geçmesini sağlayacak araç ve gereçler, katma değer vergisi ödenmeden satın alınabilecektir. İstisnanın özürlüler tarafından edinilen tüm mallar için uygulanması söz konusu değildir.

 

            MALUL VE SAKATLARA MAHSUS TAŞIT ARAÇLARINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ İSTİSNASI

 

            4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin 2 numaralı fıkrası ile Kanuna ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, sakatların kullanması için araçta sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibatı bulunan araçların, malül ve sakatlar tarafından bizzat kullanılmak üzere ilk iktisabı vergiden istisnadır.

 

            Bu istisnadan yararlananlar, 5 yıl süre ile ikinci bir defa bu istisnadan yararlanamayacaktır.

 

            Bu istisnadan yararlanan kişilerin istisna uygulanan ilk iktisaplarına ilişkin ÖTV beyannamesi ekine, alıcının maluliyetine veya sakatlığına dair tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile aracın sakatlığa uygun olarak tadil edildiğine dair teknik belgenin aslı veya noter onaylı örneği ve alıcının “H” sınıfı sürücü belgesinin fotokopisi eklenecektir. Vergi dairesince kabul edilen beyanname ve ekleri incelenerek tahakkuk fişi ve istisna uygulandığını gösteren “ÖTV Ödeme Belgesi” düzenlenecek ve mükellefe verilecektir.

 

            Malul ve sakatların kullanmak üzere yurt dışından ithal edeceği taşıt araçları için de bu belgelerin gümrük idaresine ibrazı üzerine istisna uygulanacaktır.

 

            Bu istisnadan faydalanılması için, bizzat özürlü tarafından maluliyetine veya sakatlığına dair tam teşekküllü bir devlet hastanesinden sağlık kurulu raporu alınabilecektir.

 

            ÖZÜRLÜLERDE EMLAK VERGİSİ İSTİSNASI

           

            1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 5378 sayılı “Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” un 22’nci maddesi ile değişik 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirimli bina vergisi oranına ilişkin hükme, özürlüler ifadesi eklenmiş, böylece özürlülerin de “sıfır” oranlı bina vergisi uygulamasından yararlanmaları sağlanmıştır.

 

            47 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’ne göre, Türkiye sınırları içinde, brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olan, tek meskende hisseye veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan özürlüler bu meskenleri için Bakanlar Kurulunca 2006 yılına ait belirlenen indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanacaklardır. Özürlülerin indirimli bina vergisi oranından yararlanabilmeleri için bu durumlarını tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile ilgili belediyelere belgelendirmeleri gerekmektedir.

 

            Özürlünün sahip olduğu tek konut eğer belirli zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan yazlık vb. türden ise emlak vergisi ödenecektir. Bu nitelikte olan konutlar için istisna yoktur. Birden fazla konuta sahip olan veya kışlık konutu yanında bir de yazlığı bulunan özürlü bu imkândan yararlanamayacak, sahip olduğu iki konut için de  emlak vergisi ödeyecektir. Özürlünün emlak vergisi ödememe imkânından yararlanması için sahip olduğu tek konutta bizzat oturması şart değildir. Konutunu kiraya verip, kendisi kirada oturan özürlü de sahip olduğu konut için emlak vergisi ödemeyecektir.

 

            İndirimli bina vergisi oranından yararlanacak olan özürlüler tarafından; 47 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan dilekçe (Ek:1) ile birlikte, yine aynı tebliğ ekinde yer alan “Tek Meskeni Olan (İntifa Hakkına Sahip Olanlar Dahil) Özürlülere Ait İndirimli Bina Vergisi Formu” (Ek:2) düzenlenerek (Dilekçe ve Bildirim Formu’nun internetteki www.gib.gov.tr adresinde bulunan örneğinin düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.) ilgili belediye başkanlığına verilecektir. İndirimli bina vergisi oranından yararlanmak için gerekli olan özürlülerin özürlü olduklarını belgeleyen tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunun aslı dilekçeye eklenecektir.

 

            İndirimli bina vergisi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunmak suretiyle indirimli bina vergisi oranından yararlanan özürlüler ile durumlarında meydana gelen  değişikliği bildirmeyen özürlülerden alınması gereken vergi, cezalı olarak gecikme faizi ile birlikte alınacaktır.

 

SAĞLIK KURULU RAPORU ÖRNEĞİ :

ÖZÜRLÜ SAĞLIK KURULU RAPORU FORMU (Ön Yüzü)
 
....................................... HASTANESİ ÖZÜRLÜ SAĞLIK KURULU RAPORU
 
KİŞİSEL BİLGİLER:
Adı, Soyadı         :                                      
T.C. Kimlik No:
FOTOĞRAF
Baba Adı             :           
Doğum Yeri, Yılı :                
Müracaat Tarihi  :                              
Oval: Mühür
Rapor Tarihi     :                              

  

 

 

 

 
Muayeneye Gönderen: A- Çalıştığı Kurum:          B- Kişisel Müracaat: 
Rapor Numarası :              
 
 
ÖZRE İLİŞKİN BİLGİLER:
 
Sistemler
Özre İlişkin Klinik Bulgular, Radyolojik Tetkikler

ve Laboratuvar Bilgileri

Oranı

    %

Kulak Burun 
Boğaz Sistemi

 

 

Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal  Boz.

 

 

Deri

 

 

 

Hematopoetik 
Sistem

 

 

Kardiyovasküler  Sistem

 

 

Görme 
Sistemi
 

 

Sindirim   

Sistemi

 

 

Kadın Hastalıkları 
ve Doğum

 

 

Ürogenital   
Sistem

 

 

Endokrin Sistem
 

 

 

Solunum  

Sistemi

 

 

Yanıklar
 

 

 

Onkolojik 
Hastalıklar

 

 

Sinir 
Sistemi

 

 

Kas İskelet 
Sistemi

 

 

 

ÖZÜRLÜ SAĞLIK KURULU RAPORUNUN SONUCU:

Teşhis:

Özür Durumuna Göre Tüm Vücut Fonksiyon Kaybı Oranı:    %  -Rakamla-          (Yazıyla)

Ağır Özürlü: ................ (Evet/Hayır)

Çalıştırılamayacağı İş Alanları:

 


  

 

 
Sürekli:                     Raporun Geçerlilik Süresi:  -Rakamla-  (Yazıyla belirtiniz)
 
 
ÖZÜRLÜ SAĞLIK KURULU RAPORU FORMU (Arka Yüzü)
            RAPORUN KULLANIM AMACI (EVET, HAYIR VEYA DEĞERLENDİRİLMEDİ ŞEKLİNDE MUTLAKA BELİRTİNİZ):

 

SONUÇ

 

SONUÇ

H sınıfı ehliyet alabilir                                               

 

........................ ortezi/protezi kullanması gereklidir.                             

 

Özel tertibatlı araç kullanabilir.

 

...............................  yardımcı cihazı kullanması gereklidir

 

Akülü araç kullanması gereklidir.                                                 

 

Tekerlekli sandalye kullanması gereklidir.   

 

İşitme cihazı kullanması gereklidir.

 

Özel eğitim amaçlı değerlendirilmesi uygundur.

 

Diğer: (Açıklayınız)

      

NOT: Tüm vücut fonksiyon kaybı oranı % 40 ve üzerinde bulunanlar; özür durumuna ilişkin bilgilerini Nüfüs Cüzdanlarına işletebilmek, özürlü aylığı alabilmek ve vergi indiriminden faydalanabilmek için ilgili kurumlara başvuruda bulunabilirler.  Ayrıca, ağır özürlü olduğu bu rapor ile belgelendirilenler sayılan hakların yanı sıra; bakım hizmetlerinden yararlanabilmek amacıyla  ilgili kurumlara başvurabilirler.

 
            ONAY:
               Üye                                                       Üye                                                       Üye                           

 

              

   Üye                                                   Üye                                                      Üye             

 

Oval: Mühür
        

          Üye                                                  Kurul Başkanı:                            

 

 

                                        Oybirliği/Oyçokluğu ile karar verilmiştir.        

 

AÇIKLAMALAR :

1)      Değerlendirilecek özür; özürlü sağlık kurullarının teşkili için zorunlu olan uzmanlık dalları dışında kalan bir dalda ise, özürlü sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastane kadrosunda bulunması halinde ilgili dal uzmanının da kurulda bulunması sağlanır. Örneğin; özürlü sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşundan özürlü sağlık kurulu raporu talep eden kanserli hastaların; hastane kadrosunda bulunması halinde öncelikle tıbbi onkolog, bulunmadığı durumda radyasyon onkoloğu tarafından değerlendirilmesi sağlanır.

2)      Özür durumuna göre çalıştırılamayacağı iş alanı bölümüne sadece özür durumuna göre iş alanları genel olarak belirtilmelidir. Örneğin; görme özürlü için “görmesini gerektiren iş alanlarında çalıştırılamaz” şeklinde belirtilmelidir.

3)      Özürlü sağlık kurulunda diğer ilgili uzmanların da bulunması halinde, mükerrer özürlü sağlık kurulu raporlarını önlemek amacıyla mümkünse tek özürlü sağlık kurulu raporu ile özürlülerin kullanabileceği hakların tamamı belirtilir. Raporun kullanım amacı bölümüne, bireyin özür grubuna uygun hakları değerlendirilerek, yapılan değerlendirmeler, sonuç bölümünde “evet”,  hayır” veya “değerlendirilmedi” şeklinde mutlaka yazılır ve boş bir seçenek bırakılmaz.

4)      Özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmak isteyen kişiler için verilecek raporlarda sadece;  ayrıntılı teşhis ile  tüm vücut fonksiyon kaybı oranı yazılır ve raporun sürekli olup olmadığı ile süreli raporlarda kontrol süresi mutlaka belirtilir.